Kiến thức

Người lớn nên được sàng lọc viêm gan B bằng xét nghiệm máu trước khi tiêm để đánh giá tình trạng nhiễm và mức độ miễn dịch. Tuy nhiên, xét nghiệm không phải là điều kiện bắt buộc làm trì hoãn tiêm chủng; người chưa có bằng chứng miễn dịch có thể thực hiện xét nghiệm và tiêm vắc xin trong cùng buổi. Tiêm chủng được chỉ định khi người khám chưa nhiễm virus và chưa có đủ kháng thể bảo vệ. Bộ xét nghiệm sàng lọc thông thường bao gồm HBsAg, Anti-HBs và Anti-HBc toàn phần.

Viêm gan B cấp tính có thể tự đào thải hoàn toàn nhờ hệ miễn dịch, riêng thể mạn tính chỉ có thể ức chế và kiểm soát tải lượng virus và ngăn biến chứng. Phác đồ điều trị thực tế còn cần thêm tình trạng kháng nguyên HBeAg, chỉ số men gan ALT, mức độ xơ hóa gan, cùng tiền sử bệnh gia đình.

Bầu bị viêm gan B nguy hiểm do rủi ro lây truyền sang con và biến chứng gan nếu không được theo dõi, can thiệp y tế kịp thời. Thai phụ cần xét nghiệm HBsAg ít nhất một lần trong mỗi thai kỳ (tốt nhất ở lần khám đầu tiên) và trẻ sơ sinh phải tiêm huyết thanh, vắc-xin ngay sau sinh.

Xét nghiệm viêm gan B tìm kháng nguyên, kháng thể không cần nhịn ăn. Nếu làm thêm các xét nghiệm sinh hóa như đường huyết, mỡ máu hoặc theo hướng dẫn của cơ sở y tế, bạn mới cần nhịn ăn.

Các chỉ số xét nghiệm viêm gan B gồm HBsAg, Anti-HBs, HBeAg, Anti-HBe, Anti-HBc và HBV-DNA giúp xác định tình trạng nhiễm và khả năng lây lan virus. Các xét nghiệm này được thực hiện khi tầm soát định kỳ, chuẩn bị tiêm vắc-xin hoặc theo dõi tiến triển bệnh gan mạn tính.

Xét nghiệm men gan cao giúp xác định nồng độ các enzyme gan trong máu để đánh giá tình trạng tổn thương, viêm nhiễm hoặc rối loạn chức năng gan. Bác sĩ chỉ định khi nghi ngờ tổn thương tế bào gan do virus, lạm dụng rượu bia, tác dụng phụ của thuốc hoặc bệnh lý chuyển hóa.

Chi phí xét nghiệm viêm gan B thường dao động từ 70.000 VNĐ đến 2.000.000 VNĐ tùy thuộc vào danh mục định tính, định lượng hoặc trọn gói. Xét nghiệm viêm gan B được chỉ định khi nghi ngờ phơi nhiễm virus HBV hoặc kiểm tra sức khỏe định kỳ. Đối với tiêm chủng, xét nghiệm trước tiêm có thể được cân nhắc tùy theo độ tuổi, nguy cơ phơi nhiễm và tiền sử tiêm ngừa nhằm xác định tình trạng miễn dịch, nhưng không nên trì hoãn việc tiêm vắc-xin chỉ vì chưa kịp xét nghiệm.

Dấu hiệu viêm gan B điển hình bao gồm mệt mỏi, chán ăn, vàng da, nước tiểu sẫm màu và đau tức vùng hạ sườn phải. Cần thực hiện xét nghiệm tầm soát ngay khi có triệu chứng nghi ngờ hoặc sau khi tiếp xúc với các nguồn lây nhiễm virus HBV.

Chỉ số men gan (AST, ALT, GGT) vượt 2 - 5 lần ngưỡng bình thường là mức cảnh báo. Tuy nhiên, mức độ nguy hiểm thực tế có thể dao động tùy thuộc vào từng bệnh nhân, bệnh lý nền và biểu hiện lâm sàng. Bác sĩ cần kết hợp đánh giá y khoa và tiền sử bệnh để nhận định chính xác. Chỉ số này được xác định thông qua xét nghiệm máu và cần bác sĩ chẩn đoán kết hợp các triệu chứng lâm sàng.

Men gan cao do tế bào gan bị tổn thương bởi virus viêm gan, lạm dụng rượu bia, bệnh gan nhiễm mỡ hoặc sử dụng thuốc sai cách. Khi nào được dùng: Chỉ định khi kết quả xét nghiệm máu cho thấy nồng độ enzyme gan vượt ngưỡng an toàn so với chỉ số tham chiếu.