Kiến thức

Các chỉ số xét nghiệm suy thận chính gồm Creatinine, Urê máu (BUN), mức lọc cầu thận (eGFR), điện giải đồ và Protein niệu. Các chỉ số này được sử dụng để tầm soát bệnh thận, ước tính chức năng lọc của thận, phát hiện albumin/protein niệu, rối loạn điện giải và hỗ trợ tìm nguyên nhân tổn thương thận.

Các chỉ số đánh giá chức năng thận thường gồm creatinin (khoảng 0,5–1,2 mg/dL), Cystatin C (0,6–1,0 mg/L), ure/BUN (khoảng 7–20 mg/dL) và độ lọc cầu thận eGFR (trên 90 mL/phút/1,73m²). Khoảng tham chiếu chính xác có thể khác nhau tùy theo quy chuẩn của từng phòng xét nghiệm.

Bệnh thận mạn giai đoạn sớm thường ít hoặc không có triệu chứng. Một số người có thể gặp tiểu đêm, phù nhẹ, mệt mỏi hoặc thay đổi nước tiểu. Nhưng các dấu hiệu này không đặc hiệu và cần được xác nhận bằng xét nghiệm mức lọc cầu thận eGFR và định lượng albumin hoặc protein niệu kéo dài ít nhất 3 tháng tại cơ sở y tế.

Triệu chứng suy thận giai đoạn cuối bao gồm phù nề, lượng nước tiểu bất thường, mệt mỏi kiệt sức, khó thở và hơi thở có thể có mùi amoniac. Bệnh thận mạn giai đoạn 5 thường được xác định khi chỉ số mức lọc cầu thận ước tính (eGFR) giảm xuống dưới 15 mL/phút/1.73m² kéo dài. Tuy nhiên, việc kết luận người bệnh ở suy thận giai đoạn cuối cần bác sĩ đánh giá thêm triệu chứng lâm sàng, biến chứng và nhu cầu điều trị thay thế thận như lọc máu hoặc ghép thận.

Triệu chứng suy thận cấp gồm thiểu niệu, phù nề đột ngột, còn triệu chứng suy thận mãn tính tiến triển chậm kèm thiếu máu và tăng huyết áp. Khi nào được dùng: Cần can thiệp y tế ngay khi xuất hiện dấu hiệu thiểu niệu hoặc vô niệu đột ngột để ngăn ngừa tổn thương vĩnh viễn.

Triệu chứng suy thận bao gồm mệt mỏi, phù nề, thay đổi thói quen tiểu tiện, nước tiểu có bọt, hơi thở mùi amoniac và rối loạn tiêu hóa. Bệnh thận mạn giai đoạn sớm thường ít có biểu hiện rõ ràng, trong khi đau hông, đau lưng không phải là dấu hiệu đặc hiệu của suy thận. Bệnh nhân cần thăm khám ngay khi xuất hiện tình trạng thiểu niệu, vô niệu, phù ấn lõm hoặc nồng độ creatinin máu tăng cao bất thường.

Cách phòng ngừa suy thận hiệu quả bao gồm kiểm soát tốt huyết áp, đường huyết, duy trì chế độ ăn nhạt, uống đủ nước và hạn chế lạm dụng thuốc giảm đau. Các biện pháp này cần được thực hiện chủ động hàng ngày để bảo vệ màng lọc cầu thận trước khi xảy ra các tổn thương thực thể không hồi phục.

Các dấu hiệu cảnh báo thận yếu bao gồm thay đổi nước tiểu (tiểu máu, đạm niệu), phù nề, mệt mỏi, tăng huyết áp và đau hông lưng. Các dấu hiệu này gợi ý nguy cơ mắc bệnh lý thận hoặc hệ tiết niệu nhưng không phải cơ sở kết luận bệnh. Để xác định chính xác tổn thương và đánh giá chức năng thận, người bệnh cần thực hiện xét nghiệm nước tiểu, creatinine máu, eGFR và các kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh.

Protein niệu là tình trạng có lượng protein dư thừa trong nước tiểu, gợi ý màng lọc hoặc ống thận gặp bất thường, hoặc cơ thể sản sinh quá nhiều đạm. Khi nào được dùng: Xét nghiệm được chỉ định khi bạn bị phù nề, nước tiểu xuất hiện bọt dai dẳng hoặc mắc các bệnh lý nền như đái tháo đường, tăng huyết áp.

Tay chân bị phù có thể do nguyên nhân sinh lý tạm thời hoặc do bệnh lý tim, thận, gan, tĩnh mạch, nội tiết. Cần đánh giá thêm các triệu chứng đi kèm và thời gian kéo dài để xác định mức độ nghiêm trọng.