Kiến thức

Ung thư đại tràng có di truyền, chiếm 5-10% số ca do đột biến gen có hại truyền lại từ cha mẹ. Nên thực hiện tầm soát sớm khi gia đình có tiền sử mắc bệnh hoặc có dấu hiệu lâm sàng nghi ngờ di truyền.

Ung thư đại tràng hoàn toàn không lây nhiễm qua tiếp xúc hay ăn uống mà do đột biến gen, lối sống hoặc yếu tố di truyền trong gia đình. Tầm soát y khoa cần thực hiện khi có triệu chứng tiêu hóa kéo dài hoặc thuộc nhóm đối tượng có nguy cơ cao về di truyền.

Ung thư cổ tử cung không được xem là bệnh di truyền. Phần lớn trường hợp liên quan đến tình trạng nhiễm kéo dài các chủng HPV nguy cơ cao, chủ yếu lây truyền qua đường tình dục. Phụ nữ nên thực hiện tầm soát theo khuyến cáo phù hợp với độ tuổi và hướng dẫn của bác sĩ.

Ung thư cổ tử cung không phải là bệnh truyền nhiễm nên không lây từ người sang người. Tuy nhiên, virus HPV – nguyên nhân chính gây phần lớn các trường hợp ung thư cổ tử cung – có thể lây qua đường tình dục và một số hình thức tiếp xúc da kề da ở vùng sinh dục. Phụ nữ nên tầm soát định kỳ theo khuyến cáo, đặc biệt sau khi bắt đầu có quan hệ tình dục để nhận diện sớm các biến đổi tế bào tại tử cung.

Ung thư dạ dày có khả năng di truyền trong khoảng 5-10% trường hợp, chủ yếu do các đột biến gen di truyền từ thế hệ trước. Chỉ định khi gia đình có từ hai người thân mắc bệnh hoặc phát hiện ca bệnh ở độ tuổi dưới năm mươi.

Ung thư vòm họng không di truyền theo cơ chế trực tiếp (như các bệnh đơn gen), nhưng sự đột biến gen làm tăng tính nhạy cảm và nguy cơ mắc bệnh thì có thể truyền lại qua các thế hệ. Tầm soát được chỉ định khi gia đình có tiền sử mắc bệnh hoặc cá nhân xuất hiện dấu hiệu bất thường vùng tai mũi họng.

Ung thư dạ dày không lây từ người sang người. Tuy nhiên, vi khuẩn Helicobacter pylori (HP) - yếu tố nguy cơ quan trọng của ung thư dạ dày - có thể lây qua đường tiêu hóa. Tầm soát y khoa được chỉ định khi có biểu hiện đau thượng vị kéo dài hoặc gia đình có tiền sử mắc bệnh lý ác tính.

Ung thư vòm họng hoàn toàn không lây lan trực tiếp từ người sang người, nhưng các tác nhân gây bệnh như virus EBV và HPV có thể lây nhiễm. Bệnh nhân và người thân cần hiểu rõ cơ chế lây truyền của virus để thực hiện các biện pháp dự phòng y tế và tầm soát định kỳ.

Bệnh ung thư không lây qua tiếp xúc thông thường; đây là bệnh không lây truyền do đột biến gen hoặc tác nhân môi trường. Cần thực hiện tầm soát định kỳ khi có yếu tố di truyền, phơi nhiễm hóa chất hoặc nhiễm các loại virus, vi khuẩn gây ung thư.

Ung thư gan không di truyền trực tiếp nhưng các đột biến gen mầm và bệnh lý bẩm sinh có thể truyền lại nguy cơ mắc bệnh cho thế hệ sau. Tầm soát gen và chức năng gan cần thực hiện khi gia đình có tiền sử mắc bệnh lý gan mật hoặc các rối loạn chuyển hóa bẩm sinh.