Kiến thức

Xét nghiệm viêm gan B được thực hiện qua việc phân tích mẫu máu tĩnh mạch để tìm kháng nguyên, kháng thể và đo tải lượng virus HBV. Chỉ định khi cần tầm soát định kỳ, nghi ngờ phơi nhiễm, có triệu chứng bệnh gan hoặc đánh giá hiệu quả sau tiêm chủng vắc-xin.

Xét nghiệm định lượng virus viêm gan B (HBV-DNA) là kỹ thuật đo số lượng bản sao siêu vi trong máu để đánh giá mức độ hoạt động của mầm bệnh. Bác sĩ chỉ định xét nghiệm này khi người bệnh có kết quả HBsAg (kháng nguyên bề mặt virus viêm gan B) dương tính để hỗ trợ đánh giá tình trạng bệnh và xây dựng kế hoạch theo dõi và can thiệp y tế kịp thời.

Xét nghiệm máu, đặc biệt là các dấu ấn huyết thanh viêm gan B, là phương pháp nền tảng để phát hiện và đánh giá tình trạng nhiễm HBV. Tuy nhiên, kết quả cần được diễn giải theo thời điểm phơi nhiễm, loại xét nghiệm và có thể cần kiểm tra lặp lại hoặc làm thêm xét nghiệm HBV DNA trong một số trường hợp.

Xét nghiệm kháng thể viêm gan B (Anti-HBs) định lượng khả năng miễn dịch, mức phí từ 150.000đ - 300.000đ tại các bệnh viện và phòng khám uy tín. Thực hiện sau khi hoàn thành lộ trình tiêm chủng hoặc tầm soát định kỳ để kiểm tra mức độ bảo vệ của cơ thể trước virus.

Bệnh viêm gan B lây qua ba con đường chính: đường máu, quan hệ tình dục không an toàn và lây truyền từ mẹ sang con. Khi có sự tiếp xúc trực tiếp giữa dịch tiết hoặc máu chứa virus HBV với niêm mạc hoặc vết thương hở của người lành.

Viêm gan B rất nguy hiểm vì biến chứng xơ gan và ung thư gan diễn tiến âm thầm, đe dọa trực tiếp đến tính mạng người bệnh. Người bệnh cần thực hiện xét nghiệm tầm soát và theo dõi chức năng gan theo chỉ định chuyên khoa để quản lý rủi ro kịp thời.

Viêm gan B không di truyền qua gen mà lây truyền qua đường máu, quan hệ tình dục và từ mẹ sang con trong quá trình sinh nở. Cần thực hiện xét nghiệm tầm soát và tiêm vắc xin sớm để phòng ngừa nguy cơ lây nhiễm virus HBV trong gia đình.

Người lớn nên được sàng lọc viêm gan B bằng xét nghiệm máu trước khi tiêm để đánh giá tình trạng nhiễm và mức độ miễn dịch. Tuy nhiên, xét nghiệm không phải là điều kiện bắt buộc làm trì hoãn tiêm chủng; người chưa có bằng chứng miễn dịch có thể thực hiện xét nghiệm và tiêm vắc xin trong cùng buổi. Tiêm chủng được chỉ định khi người khám chưa nhiễm virus và chưa có đủ kháng thể bảo vệ. Bộ xét nghiệm sàng lọc thông thường bao gồm HBsAg, Anti-HBs và Anti-HBc toàn phần.

Viêm gan B cấp tính có thể tự đào thải hoàn toàn nhờ hệ miễn dịch, riêng thể mạn tính chỉ có thể ức chế và kiểm soát tải lượng virus và ngăn biến chứng. Phác đồ điều trị thực tế còn cần thêm tình trạng kháng nguyên HBeAg, chỉ số men gan ALT, mức độ xơ hóa gan, cùng tiền sử bệnh gia đình.

Bầu bị viêm gan B nguy hiểm do rủi ro lây truyền sang con và biến chứng gan nếu không được theo dõi, can thiệp y tế kịp thời. Thai phụ cần xét nghiệm HBsAg ít nhất một lần trong mỗi thai kỳ (tốt nhất ở lần khám đầu tiên) và trẻ sơ sinh phải tiêm huyết thanh, vắc-xin ngay sau sinh.