Phòng Khám Nguyên Phương

Hướng dẫn bấm huyệt giảm đau bụng kinh hiệu quả

28/10/2026

Bấm huyệt giảm đau bụng kinh giúp đả thông khí huyết và dịu co thắt tử cung khi tác động vào các huyệt Tam Âm Giao, Huyết Hải. Cách này chỉ áp dụng đối với đau bụng kinh sinh lý nguyên phát, vùng da bấm huyệt lành lặn và không nghi ngờ mang thai hay mắc bệnh lý vùng chậu.

Phương pháp bấm huyệt có thể hỗ trợ giảm mức độ đau ở một số người bị đau bụng kinh nguyên phát. Bằng cách kích thích các huyệt vị, cơ thể có thể cảm thấy thư giãn hơn. Tuy nhiên, hiệu quả không giống nhau ở mỗi người và phương pháp này không thay thế việc tìm nguyên nhân hoặc điều trị theo hướng dẫn y khoa. Đội ngũ y bác sĩ tại Phòng khám Đa khoa Nguyên Phương khuyến cáo chị em cần nắm vững vị trí huyệt đạo để thao tác an toàn. Bài viết dưới đây hướng dẫn chi tiết quy trình day ấn huyệt hỗ trợ xoa dịu cơn đau ngày đèn đỏ.

Cơ chế của phương pháp bấm huyệt giảm đau bụng kinh

Lực tác động cơ học từ phương pháp bấm huyệt có thể tạo cảm giác thư giãn. Kỹ thuật này điều biến cảm nhận đau thông qua các cơ chế thần kinh ngoại biên và trung ương. Tuy nhiên, cơ chế cụ thể và mức độ hiệu quả trong đau bụng kinh vẫn chưa được xác định chắc chắn.

  • Cơ chế theo Y học hiện đại: Cơn đau xuất hiện khi nồng độ hormone Prostaglandin tăng cao. Điều này kích thích tử cung co bóp mạnh nhằm đẩy máu kinh ra ngoài. Thao tác day ấn huyệt đạo có thể truyền tín hiệu đến hệ thần kinh trung ương. Từ đó, cơ thể giải phóng Endorphin hỗ trợ giảm đau.
  • Cơ chế theo Y học cổ truyền: Tình trạng đau bụng kinh xuất phát từ sự mất cân bằng giữa mạch Nhâm và mạch Xung. Điều này dẫn đến tình trạng khí huyết ứ trệ. Tác động lực đúng vào các huyệt vị giúp đả thông kinh lạc. Quá trình này điều hòa lại hai mạch lớn nhằm lưu thông khí huyết.
  • Tác động vật lý tại chỗ: Ma sát liên tục từ thao tác xoa bóp tạo ra nhiệt lượng làm ấm vùng bụng dưới. Quá trình này hỗ trợ thư giãn cục bộ và mang lại cảm giác dễ chịu.
Các cơ chế tác động xoa dịu cơn đau bụng kinh bằng bấm huyệt
Các cơ chế tác động xoa dịu cơn đau bụng kinh bằng bấm huyệt

Nguyên nhân gây đau bụng kinh

Đau bụng kinh được chia thành hai nhóm chính. Phần lớn là đau bụng kinh nguyên phát, thường không rõ nguyên nhân cụ thể (còn gọi là vô căn), thường không nguy hiểm nhưng ảnh hưởng nhiều đến chất lượng cuộc sống. Một số trường hợp khác là đau bụng kinh thứ phát, do các bệnh lý sản phụ khoa.

  • Theo y học hiện đại: Trong thời kỳ kinh nguyệt, cơ thể tiết ra hormone prostaglandin khiến tử cung co thắt liên tục và gây đau vùng bụng dưới. Cơn đau có thể âm ỉ hoặc dữ dội tùy cơ địa, thường xuất hiện trong 1 đến 2 ngày đầu của chu kỳ.
  • Theo y học cổ truyền: Có câu “thống tắc bất thông, thông tắc bất thống”, nghĩa là đau do khí huyết không thông, bị ách tắc. Đau bụng kinh xảy ra khi hai mạch Nhâm và Xung mất điều hòa, khiến khí huyết không lưu thông.
  • Bệnh lý sản phụ khoa: Một số trường hợp đau do các bệnh lý như lạc nội mạc tử cung. Khi cơn đau mới xuất hiện, tăng dần hoặc kèm các dấu hiệu bất thường, người bệnh nên đi khám.

Đau bụng kinh bấm huyệt nào để hạ đau?

Để tác động lên các huyệt vị chuyên biệt dọc theo hệ thống kinh mạch, người thực hiện cần xác định đúng vị trí. Khoảng cách giữa các huyệt thường được đo bằng thốn (chiều dài quy ước tương đương bề ngang của đốt giữa ngón tay cái). Hệ thống các điểm phản xạ này trải dài từ vùng chân đến thắt lưng. Điều này giúp chị em chủ động định vị và thao tác khi cần thiết.

Huyệt Tam Âm Giao ở cẳng chân

  • Vị trí: Điểm này nằm ở mặt trong cổ chân. Từ đỉnh mắt cá trong đo thẳng lên trên 3 thốn, nằm sát bờ sau xương chày.
  • Đặc điểm: Ngã ba giao nhau của ba đường kinh âm gồm Túc thái âm tỳ kinh, Túc thái âm thận kinh và Túc quyết âm can kinh.
  • Tác dụng: Một số nghiên cứu về bấm huyệt sử dụng huyệt này ghi nhận khả năng hỗ trợ giảm đau. Hiện chưa đủ bằng chứng để khẳng định huyệt có thể điều trị tắc kinh hay rối loạn kinh nguyệt.

Huyệt Huyết Hải mặt trong khớp gối

  • Vị trí: Huyệt nằm ở mặt trong đùi, khoảng 2 thốn phía trên bờ trên xương bánh chè, tại vùng cơ rộng trong.
  • Thao tác: Chỉ day ấn nhẹ vùng mô mềm. Người bệnh không ấn sâu hoặc gây đau nhói ở hai bên đầu gối.
  • Tác dụng: Lực cơ học giúp thúc đẩy chức năng của tỳ thống huyết (quản lý và lưu thông máu). Một số tài liệu ghi nhận huyệt hỗ trợ khứ ứ huyết (loại bỏ máu kinh ứ đọng). Tuy nhiên, chưa đủ bằng chứng khẳng định hiệu quả điều trị bệnh lý phụ khoa.

Huyệt Thái Xung tại kẽ ngón chân

  • Vị trí: Nằm ở vùng lõm tạo bởi hai đầu xương ngón chân. Đo lên 1.5 thốn từ khe giữa ngón chân cái và ngón thứ hai.
  • Thao tác: Bấm và day nhẹ khu vực này từ 3 - 5 phút ở cả hai bàn chân.
  • Tác dụng: Kích thích huyệt Thái Xung giúp bình can (điều hòa chức năng gan). Thao tác này giải tỏa tình trạng khí trệ (khí huyết ứ đọng). Một số nghiên cứu ghi nhận khả năng hỗ trợ làm dịu cơn co rút cơ trơn tử cung.

Huyệt Tử Cung tại vùng bụng dưới

  • Vị trí: Từ điểm dưới rốn đo thẳng xuống 4 thốn. Sau đó tiếp tục đo ngang sang hai bên, mỗi bên cách trục giữa 3 thốn.
  • Thao tác: Dùng lòng bàn tay xoa ấn nhẹ nhàng vùng bụng theo chiều kim đồng hồ.
  • Tác dụng: Một số nghiên cứu ghi nhận thao tác này có khả năng hỗ trợ giảm đau. Hiện chưa đủ bằng chứng để khẳng định huyệt có thể điều trị xung huyết tử cung.

Huyệt Túc Tam Lý ở cẳng chân

  • Vị trí: Nằm ở mặt trước cẳng chân. Khi ngồi buông thõng chân, đặt lòng bàn tay lên gối cùng bên, ngón giữa đặt lên xương ống quyển. Vị trí đầu ngón đeo nhẫn chính là huyệt.
  • Thao tác: Dùng ngón tay cái ấn nhẹ nhàng điểm này trên cả hai chân.
  • Tác dụng: Một số tài liệu y học cổ truyền ghi nhận huyệt này hỗ trợ lưu thông khí huyết. Tuy nhiên, chưa đủ bằng chứng để xem đây là phương pháp điều trị đặc hiệu.

Huyệt Khí Hải ở bụng dưới

  • Vị trí: Nằm ở vùng bụng dưới rốn, từ giữa rốn đo thẳng xuống 2 khoát ngón tay.
  • Thao tác: Dùng đầu ngón tay day ấn nhẹ nhàng vào huyệt với lực vừa phải trong khoảng 2 đến 3 phút, đến khi có cảm giác tức, nặng, mỏi hoặc thốn nhẹ thì không tăng lực thêm.
  • Tác dụng: Là một trong các huyệt thường được nhắc đến trong tài liệu y học cổ truyền để hỗ trợ giảm đau bụng kinh. Chưa đủ bằng chứng khẳng định hiệu quả điều trị bệnh lý phụ khoa.

Huyệt Quy Lai ở bụng dưới

  • Vị trí: Nằm ở vùng bụng dưới. Chia đoạn từ rốn đến bờ trên xương mu thành 5 phần bằng nhau, ở vị trí 4/5 đo ngang ra 3 khoát ngón tay (3 thốn).
  • Thao tác: Day ấn lần lượt từng bên bằng đầu ngón tay với lực vừa phải trong khoảng 2 đến 3 phút mỗi bên, đến khi có cảm giác tức, nặng, mỏi hoặc thốn nhẹ.
  • Tác dụng: Là huyệt thường được nhắc đến trong các tài liệu về bấm huyệt giảm đau bụng kinh. Chưa đủ bằng chứng khẳng định hiệu quả điều trị bệnh lý phụ khoa.

Huyệt Khí Xung ở bụng dưới

  • Vị trí: Nằm ở vùng bụng dưới, ngay bờ trên xương mu, đo ra 3 khoát ngón tay (3 thốn).
  • Thao tác: Day ấn lần lượt từng bên bằng đầu ngón tay với lực vừa phải trong khoảng 2 đến 3 phút mỗi bên, không ấn mạnh vì đây là vùng bụng dưới nhạy cảm.
  • Tác dụng: Là huyệt thường được nhắc đến trong các tài liệu về bấm huyệt giảm đau bụng kinh. Chưa đủ bằng chứng khẳng định hiệu quả điều trị bệnh lý phụ khoa.

Huyệt Thập Thất Chùy Hạ đốt sống L5

  • Vị trí: Nằm tại điểm lõm ngay dưới gai đốt sống thắt lưng L5.
  • Thao tác: Day ấn điểm lõm kết hợp xoa bóp làm ấm toàn bộ vùng thắt lưng.
  • Tác dụng: Một số nghiên cứu ghi nhận khả năng hỗ trợ giảm đau bụng kinh lan tỏa xuống chi dưới. Hiện chưa đủ bằng chứng khẳng định huyệt có thể điều trị đau lưng hay đau thần kinh tọa.
Sơ đồ vị trí và tác dụng của 6 huyệt vị bấm giảm đau
Sơ đồ vị trí và tác dụng của 6 huyệt vị bấm giảm đau

Cách bấm huyệt giảm đau bụng kinh đúng

Trình tự xoa bóp cần tuân thủ nguyên tắc đi từ dưới lên trên để thúc đẩy tuần hoàn máu diện rộng. Áp dụng đúng kỹ thuật dùng lực sẽ giúp phát huy tối đa hiệu quả tự bấm huyệt chữa đau bụng kinh tại nhà mà không gây tổn thương hay bầm tím da.

  1. Bắt đầu từ chi dưới: Người bệnh thực hiện bấm huyệt đau bụng kinh ở chân bằng cách day ấn từng huyệt. Dùng ngón tay cái xoay nhẹ theo chiều kim đồng hồ, thực hiện ở cả hai bên: Thái Xung khoảng 3 đến 5 phút; Huyết Hải và Tam Âm Giao mỗi huyệt khoảng 2 đến 3 phút.
  2. Di chuyển lên vùng tay: Day ấn huyệt Tam Nhãn ở ngón áp út, dùng ngón tay cái ấn lên huyệt ở bàn tay còn lại khoảng 3 đến 5 phút rồi đổi tay. Thao tác này giúp phân tán tín hiệu đau và làm dịu hệ thần kinh trung ương.
  3. Tác động trực tiếp vùng bụng: Day ấn lần lượt các huyệt vùng bụng dưới như Tử Cung, Khí Hải, Quy Lai, Khí Xung, mỗi huyệt khoảng 2 đến 3 phút, kết hợp xát luân phiên hai bên hông đến khi da ấm lên. Trình tự này hỗ trợ giãn cơ trơn tử cung, làm giảm cơn co thắt cục bộ.
  4. Kiểm soát lực và cảm nhận: Dùng phần đệm ngón cái đặt vuông góc với mặt da, ấn lực từ nhẹ đến mạnh. Dừng tăng lực ngay khi cơ thể đạt trạng thái đắc khí (xuất hiện cảm giác tê, tức, nặng, mỏi thốn tại chỗ) để bảo vệ mô mềm.
Các bước thực hiện quy trình bấm huyệt giảm đau bụng kinh tại nhà
Các bước thực hiện quy trình bấm huyệt giảm đau bụng kinh tại nhà

Liệu pháp bổ trợ giúp giảm đau nhanh

Kết hợp các thao tác vật lý trị liệu nhẹ nhàng có thể hỗ trợ làm ấm và mang lại cảm giác dễ chịu. Tuy nhiên, người bệnh cần thực hiện đúng cách để đảm bảo an toàn cho da.

Xoa bụng dưới kết hợp chườm ấm

Thực hiện song song hai phương pháp cơ học và nhiệt trị liệu có thể hỗ trợ thư giãn:

  • Kỹ thuật xát vùng bụng: Khép chặt các ngón tay. Xát luân phiên hai bên bụng dưới theo hình tam giác di chuyển qua bờ trên xương mu.
  • Lưu ý thao tác: Người bệnh duy trì nhịp độ xoa bụng dưới giảm đau bụng kinh nhẹ nhàng. Dừng lại khi bề mặt da ửng hồng và ấm lên. Không chà xát mạnh đến khi da đỏ rát.
  • Ứng dụng nhiệt trị liệu: Có thể dùng túi chườm ấm ở mức dễ chịu, bọc qua một lớp vải. Áp dụng cách chườm ấm giảm đau bụng kinh này và kiểm tra da thường xuyên. Không dùng nhiệt quá nóng, không ngủ khi đang chườm và không tự hơ ngải cứu.

Tác động kinh lạc giáp tích lưng

Vùng thắt lưng chứa nhiều dây thần kinh liên quan đến vùng chậu:

  • Vị trí thực hiện: Xác định vùng lưng dưới nằm ngang mạn sườn cụt thứ 12. Vị trí này tương ứng với giáp tích L1 - L2.
  • Thao tác miết xát: Dùng cườm tay hoặc mu bàn tay chà xát nhẹ nhàng dọc theo hai bên cột sống thắt lưng. Dừng lại khi vùng da này tỏa nhiệt ấm nóng, không chà xát quá mạnh.
  • Cơ chế giảm đau: Tác động cơ học liên tục có thể tạo ra cảm giác thư giãn. Điều này hỗ trợ xoa dịu vùng bụng dưới, tuy nhiên cơ chế ức chế hạch giao cảm chưa có căn cứ lâm sàng phổ biến.
Phương pháp xoa bụng chườm ấm và miết xát lưng hỗ trợ giảm đau
Phương pháp xoa bụng chườm ấm và miết xát lưng hỗ trợ giảm đau

Khi nào đau bụng kinh cần đi khám?

Cơn đau vùng bụng dưới trong kỳ kinh nguyệt được chia thành hai nhóm chính. Phân biệt rõ hai tình trạng này giúp người bệnh có hướng xử trí an toàn.

Tiêu chí phân biệtSinh lý thông thường (đau bụng kinh nguyên phát)Bệnh lý thực thể (đau bụng kinh thứ phát)
 
Nguyên nhânTử cung co thắt tự nhiên để đẩy máu kinh ra ngoài, hoàn toàn không có tổn thương thực thể.Xuất phát từ các bệnh lý sản phụ khoa đang tiến triển như lạc nội mạc tử cung, u xơ tử cung, viêm vùng chậu.
Đặc điểm cơn đauĐau âm ỉ hoặc quặn thành từng cơn nhẹ vùng bụng dưới. Cơn đau thường bắt đầu quanh thời điểm hành kinh và kéo dài khoảng 1 - 3 ngày.Đau dữ dội, đau mới xuất hiện hoặc tăng dần qua các chu kỳ. Cơn đau bắt đầu ở tuổi lớn hơn và ảnh hưởng nhiều đến sinh hoạt.
Triệu chứng đi kèmCơ thể mệt mỏi, căng tức ngực, chướng bụng hoặc buồn nôn ở mức độ nhẹ.Máu kinh ra nhiều bất thường, rong kinh, đau khi quan hệ, đau khi đi tiêu hoặc đi tiểu. Tình trạng không cải thiện với biện pháp hỗ trợ.

Câu hỏi đau bụng kinh dữ dội có nên bấm huyệt phụ thuộc hoàn toàn vào nguyên nhân gây ra triệu chứng. Liệu pháp xoa bóp, ấn huyệt chỉ phát huy tác dụng hỗ trợ làm dịu cơn đau đối với trường hợp sinh lý thông thường.

Đặc biệt, nếu trễ kinh hoặc có khả năng mang thai mà bị đau bụng dữ dội, đau lệch một bên, ra máu âm đạo, đau vai, choáng hoặc ngất, người bệnh cần đến cơ sở cấp cứu ngay. Trong tình huống này, không tự bấm huyệt hoặc chườm nóng vùng bụng.

Dấu hiệu phân biệt đau bụng kinh sinh lý và bệnh lý cần đi khám
Dấu hiệu phân biệt đau bụng kinh sinh lý và bệnh lý cần đi khám

Khi cơ thể xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo thuộc nhóm bệnh lý thứ phát, người bệnh cần dừng ngay mọi tác động vật lý tại nhà. Bạn có thể đến Phòng khám Đa khoa Nguyên Phương để bác sĩ chuyên khoa thăm khám. Bác sĩ sẽ chỉ định siêu âm, xét nghiệm để đánh giá tình trạng tổn thương và đưa ra hướng can thiệp y khoa an toàn.

Bấm huyệt là phương pháp hỗ trợ giảm đau bụng kinh tại nhà. Tuy nhiên, khi cơn đau mới xuất hiện, tăng dần, ảnh hưởng sinh hoạt hoặc đi kèm triệu chứng bất thường, bạn cần chủ động thăm khám. Đặt lịch khám phụ khoa và siêu âm, xét nghiệm cận lâm sàng phù hợp tại Phòng khám Đa khoa Nguyên Phương để tìm nguyên nhân. Không phải mọi trường hợp đau bụng kinh đều cần xét nghiệm, bác sĩ sẽ chỉ định dựa trên tình trạng thực tế của từng người bệnh.

Những câu hỏi thường gặp

Miễn trừ trách nhiệm

Thông tin được cung cấp chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế ý kiến tham vấn y khoa. Trước khi đưa ra quyết định liên quan đến sức khỏe, bạn nên được bác sĩ thăm khám, chẩn đoán và điều trị theo hướng dẫn chuyên môn.

Liên hệ hotline 079 686 9968 để được Bác sĩ Nguyên Phương hỗ trợ nếu cần được tư vấn.

Nguyễn Thị Nhung

Dược sĩ đại học

Nguyễn Thị Nhung

Đã kiểm duyệt nội dung

Tốt nghiệp đại học bằng giỏi chuyên ngành Dược Lý-Dược Lâm Sàng. Có kinh nghiệm 5+ năm trong lĩnh vực Dược phẩm, tư vấn thuốc và thực phẩm chức năng.

Chủ đề:sức khỏe phụ nữđau bụng kinhbấm huyệt
Bấm huyệt giảm đau bụng kinh: Cách thực hiện hiệu quả tại nhà