Tổng hợp các dấu hiệu ung thư ở phụ nữ và cách tầm soát

Việc nhận biết sớm các dấu hiệu ung thư ở phụ nữ đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ sức khỏe. Bài viết dưới đây Nguyên Phương sẽ tổng hợp những triệu chứng bất thường cần lưu ý và các phương pháp xét nghiệm sàng lọc phù hợp.

Các dạng ung thư thường gặp ở phụ nữ

Ung thư là một trong những nguyên nhân ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe nữ giới. Trong đó, ung thư vú, ung thư phụ khoa, ung thư tuyến giáp, ung thư đại tràng và ung thư phổi là những dạng ung thư thường gặp ở phụ nữ, với số lượng ca mắc mới được ghi nhận mỗi năm ở mức đáng chú ý.

Ung thư vú

Ung thư vú là một trong những loại ung thư phổ biến nhất ở phụ nữ. Theo CDC, đây là loại ung thư thường gặp thứ hai ở nữ giới tại Hoa Kỳ. Tại Việt Nam, ung thư vú cũng liên tục nằm trong nhóm các bệnh ung thư có tỷ lệ mắc cao ở phụ nữ.

Bất kỳ phụ nữ nào cũng có nguy cơ mắc bệnh. Tuy nhiên, nguy cơ có xu hướng cao hơn ở các đối tượng:

• Có mẹ hoặc chị gái ruột từng mắc ung thư vú.

• Trên 35 tuổi.

• Có kinh nguyệt sớm trước 12 tuổi.

• Mãn kinh muộn.

• Chưa từng sinh con.

Ung thư phụ khoa

Ung thư phụ khoa là thuật ngữ dùng để chỉ các loại ung thư xuất hiện tại cơ quan sinh sản nữ. Nhóm bệnh này bao gồm nhiều dạng khác nhau, trong đó phổ biến nhất là ung thư cổ tử cung và ung thư buồng trứng.

Ung thư cổ tử cung

Ung thư cổ tử cung là một trong những bệnh ung thư phổ biến nhất ở phụ nữ, chỉ đứng sau ung thư vú tại nhiều quốc gia. Một trong những nguyên nhân hàng đầu liên quan đến bệnh lý này là nhiễm các chủng HPV nguy cơ cao.

Ung thư buồng trứng

Ung thư buồng trứng là dạng ung thư phụ khoa phổ biến thứ ba, với tỷ lệ mắc mới và tử vong được ghi nhận ở mức cao hằng năm. Phần lớn trường hợp xuất hiện ở phụ nữ trong độ tuổi mãn kinh, tuy nhiên bệnh vẫn có thể xảy ra ở những người trẻ tuổi hơn.

Nếu được phát hiện ở giai đoạn sớm, ung thư buồng trứng có thể được kiểm soát hiệu quả. Ngược lại, khi phát hiện muộn, nguy cơ tử vong sẽ tăng lên đáng kể.

Các dạng ung thư phụ khoa khác

Ngoài ung thư cổ tử cung và ung thư buồng trứng, phụ nữ còn có thể mắc một số loại ung thư phụ khoa khác như:

• Ung thư tử cung.

• Ung thư nội mạc tử cung.

• Sarcoma tử cung.

• Ung thư âm đạo.

• Ung thư âm hộ.

Ung thư tuyến giáp

Ung thư tuyến giáp xảy ra khi các tế bào tuyến giáp phát triển và tăng sinh bất thường. Một số yếu tố có thể liên quan đến nguy cơ mắc bệnh gồm yếu tố di truyền, tiền sử bệnh lý tuyến giáp, độ tuổi, chế độ ăn thiếu hoặc thừa i-ốt và tiếp xúc với phóng xạ.

Đây là một trong những loại ung thư có khả năng điều trị hiệu quả nếu được phát hiện sớm và tuân thủ đúng phác đồ theo dõi của bác sĩ.

Ung thư đại tràng

Ung thư đại tràng là bệnh lý có thể liên quan đến nhiều yếu tố lối sống và thói quen sinh hoạt. Nguy cơ mắc bệnh có thể gia tăng ở những người:

• Béo phì.

• Hút thuốc lá.

• Thường xuyên sử dụng đồ uống có cồn.

• Tiêu thụ nhiều thực phẩm chế biến sẵn.

• Ăn nhiều thịt đỏ.

Ung thư phổi

Ung thư phổi không chỉ xảy ra ở nam giới mà phụ nữ cũng có nguy cơ mắc bệnh. Những người thường xuyên tiếp xúc với hóa chất độc hại hoặc có thói quen sử dụng thuốc lá thường có nguy cơ mắc ung thư phổi cao hơn so với nhóm đối tượng khác.

15 dấu hiệu bất thường có thể liên quan đến ung thư ở phụ nữ

Nhiều loại ung thư ở phụ nữ có thể biểu hiện thông qua những thay đổi bất thường trên cơ thể. Việc nhận biết sớm các dấu hiệu cảnh báo sẽ giúp quá trình thăm khám và theo dõi sức khỏe được thực hiện kịp thời hơn.

Thay đổi bất thường ở ngực

Phần lớn các khối u xuất hiện ở ngực không phải là ung thư. Tuy nhiên, nếu nhận thấy những thay đổi bất thường, phụ nữ nên chủ động thông báo với bác sĩ để được kiểm tra.

Một số dấu hiệu cần lưu ý gồm:

• Da vùng ngực bị lõm hoặc nhăn bất thường.

• Núm vú thụt vào trong.

• Đầu ti tiết dịch bất thường.

• Núm vú hoặc vùng da xung quanh bị đỏ, bong tróc hoặc đóng vảy.

Để tìm nguyên nhân, bác sĩ có thể tiến hành thăm khám lâm sàng, khai thác tiền sử bệnh lý và chỉ định các xét nghiệm như chụp nhũ ảnh hoặc sinh thiết vú.

Đầy hơi, chướng bụng kéo dài

Đầy hơi là tình trạng khá phổ biến ở phụ nữ và thường tự cải thiện sau một thời gian ngắn. Tuy nhiên, nếu triệu chứng kéo dài, không thuyên giảm hoặc đi kèm với sụt cân và chảy máu bất thường, người bệnh nên đi khám sớm.

Tình trạng chướng bụng kéo dài có thể liên quan đến một số bệnh ung thư như:

• Ung thư đại tràng.

• Ung thư đường tiêu hóa.

• Ung thư buồng trứng.

• Ung thư tuyến tụy.

Tùy theo triệu chứng đi kèm, bác sĩ có thể chỉ định thực hiện các phương pháp kiểm tra như khám phụ khoa, xét nghiệm máu, chụp nhũ ảnh, nội soi đại tràng, chụp CT hoặc siêu âm.

Chảy máu bất thường giữa các chu kỳ kinh nguyệt

Phụ nữ trong độ tuổi sinh sản cần lưu ý khi xuất hiện tình trạng chảy máu ngoài kỳ kinh nguyệt. Đây có thể là biểu hiện của nhiều vấn đề sức khỏe khác nhau, trong đó có những bệnh lý nghiêm trọng như ung thư nội mạc tử cung.

Đối với phụ nữ đã mãn kinh, bất kỳ hiện tượng xuất huyết âm đạo nào cũng cần được thăm khám sớm để xác định nguyên nhân và có hướng xử trí phù hợp.

Thay đổi bất thường trên da

Những thay đổi xuất hiện trên da có thể là dấu hiệu cảnh báo ung thư da và không nên bị bỏ qua. Một số biểu hiện thường gặp gồm sự thay đổi về kích thước, hình dạng hoặc màu sắc của nốt ruồi, cũng như sự xuất hiện của các đốm da mới có đặc điểm bất thường.

Các dấu hiệu cần theo dõi bao gồm:

• Nốt ruồi thay đổi kích thước.

• Nốt ruồi thay đổi hình dạng hoặc màu sắc.

• Xuất hiện các đốm bất thường mới trên da.

Khi phát hiện những biểu hiện này, bác sĩ có thể tiến hành thăm khám da liễu và chỉ định sinh thiết để đánh giá tổn thương nếu cần thiết.

Có máu trong phân hoặc nước tiểu

Chảy máu bất thường từ bất kỳ vị trí nào trên cơ thể đều cần được chú ý, đặc biệt khi tình trạng này kéo dài hơn một vài ngày.

Máu xuất hiện trong phân thường có thể liên quan đến bệnh trĩ, nhưng cũng có khả năng là dấu hiệu của ung thư ruột kết. Trong khi đó, tiểu ra máu có thể là biểu hiện sớm của ung thư bàng quang hoặc ung thư thận.

Nếu nhận thấy máu trong phân hoặc nước tiểu, người bệnh nên chủ động thăm khám để xác định nguyên nhân chính xác.

Thay đổi ở hạch bạch huyết

Hạch bạch huyết là những tuyến nhỏ có hình dạng giống hạt đậu và phân bố ở nhiều vị trí trong cơ thể. Phần lớn các thay đổi tại hạch bạch huyết liên quan đến những bệnh nhiễm trùng thông thường.

Tuy nhiên, một số bệnh ung thư ở phụ nữ như bệnh bạch cầu hoặc ung thư hạch cũng có thể khiến hạch bạch huyết sưng to hoặc trở nên mềm hơn bình thường.

Nếu xuất hiện khối u hoặc tình trạng sưng kéo dài từ một tháng trở lên ở bất kỳ vị trí nào trên cơ thể, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được kiểm tra.

Khó nuốt

Thỉnh thoảng gặp khó khăn khi nuốt thường không phải là vấn đề đáng lo ngại. Tuy nhiên, nếu tình trạng này xảy ra thường xuyên, đặc biệt khi đi kèm với nôn ói hoặc sụt cân, đây có thể là dấu hiệu liên quan đến ung thư vòm họng hoặc ung thư thực quản, ung thư hầu họng, ung thư thanh quản.

Để tìm nguyên nhân, bác sĩ có thể chỉ định một số phương pháp thăm dò như:

• Nội soi.

• Chụp CT vùng cổ, ngực và bụng.

• Chụp X-quang Barium.

Trong xét nghiệm Barium, người bệnh sẽ được uống một loại chất lỏng đặc biệt giúp hình ảnh cổ họng và dạ dày hiển thị rõ hơn trên phim X-quang.

Giảm cân không rõ nguyên nhân

Nhiều phụ nữ mong muốn giảm cân để cải thiện vóc dáng, nhưng việc sụt từ 4,5 kg trở lên mà không thay đổi chế độ ăn uống hoặc thói quen vận động có thể là dấu hiệu cần được lưu ý.

Trong nhiều trường hợp, giảm cân ngoài ý muốn có thể liên quan đến căng thẳng hoặc các vấn đề về tuyến giáp. Tuy nhiên, đây cũng có thể là dấu hiệu cảnh báo một số bệnh ung thư như:

• Ung thư tuyến tụy.

• Ung thư ruột kết.

• Ung thư dạ dày.

• Ung thư phổi.

Để tìm nguyên nhân, bác sĩ có thể chỉ định nhiều phương pháp kiểm tra khác nhau, bao gồm xét nghiệm máu và các kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh như chụp PET hoặc CT scan.

Chứng ợ nóng kéo dài

Việc tiêu thụ nhiều thực phẩm khó tiêu, sử dụng rượu bia hoặc căng thẳng kéo dài có thể dẫn đến tình trạng ợ nóng. Trong trường hợp này, người bệnh có thể điều chỉnh chế độ ăn uống và sinh hoạt trong khoảng một đến hai tuần để theo dõi sự cải thiện của triệu chứng.

Nếu tình trạng ợ nóng vẫn tiếp diễn hoặc trở nên nghiêm trọng hơn, người bệnh nên thăm khám bác sĩ. Đây có thể là dấu hiệu liên quan đến:

• Ung thư dạ dày.

• Ung thư cổ họng.

• Ung thư buồng trứng.

Ngoài ra, chứng ợ nóng kéo dài còn có thể gây tổn thương niêm mạc thực quản và dẫn đến Barrett thực quản, một tình trạng làm gia tăng nguy cơ phát triển ung thư biểu mô tuyến thực quản (esophageal adenocarcinoma).

Thay đổi bất thường trong khoang miệng

Những người có thói quen hút thuốc nên đặc biệt chú ý đến các thay đổi bất thường xuất hiện trong khoang miệng hoặc trên môi. Các mảng màu vàng, xám, trắng hoặc đỏ kéo dài bất thường đều cần được theo dõi cẩn thận.

Bên cạnh đó, sự xuất hiện của các vết loét trong miệng không lành cũng có thể là dấu hiệu cảnh báo ung thư miệng.

Khi phát hiện những biểu hiện này, người bệnh nên đến gặp bác sĩ hoặc nha sĩ để được thăm khám, tư vấn và thực hiện các xét nghiệm cần thiết.

Sốt kéo dài không rõ nguyên nhân

Sốt là phản ứng thường gặp của cơ thể khi chống lại các tác nhân gây bệnh. Tuy nhiên, nếu tình trạng sốt kéo dài và không xác định được nguyên nhân cụ thể, đây có thể là dấu hiệu liên quan đến bệnh bạch cầu hoặc một số dạng ung thư máu.

Khi đó, bác sĩ sẽ khai thác tiền sử bệnh lý, thực hiện thăm khám lâm sàng và chỉ định các xét nghiệm cần thiết để xác định nguyên nhân của triệu chứng.

Mệt mỏi kéo dài

Áp lực công việc và cuộc sống khiến nhiều phụ nữ thường xuyên cảm thấy mệt mỏi. Tuy nhiên, cảm giác kiệt sức kéo dài dù đã nghỉ ngơi đầy đủ lại là dấu hiệu không nên chủ quan.

Nếu tình trạng mệt mỏi xuất hiện liên tục hoặc đi kèm với các biểu hiện bất thường khác như có máu trong phân, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được kiểm tra. Bác sĩ có thể khai thác tiền sử sức khỏe và chỉ định thực hiện các xét nghiệm máu nhằm tìm nguyên nhân.

Ho dai dẳng

Phần lớn các cơn ho thông thường sẽ thuyên giảm sau khoảng 3 đến 4 tuần. Tuy nhiên, nếu tình trạng ho kéo dài hơn thời gian này, đặc biệt ở những người hút thuốc lá hoặc xuất hiện thêm các triệu chứng như khó thở, ho ra máu, người bệnh nên chủ động thăm khám.

Ho kéo dài là một trong những triệu chứng thường gặp của ung thư phổi, đặc biệt khi kéo dài trên 3 tuần, kèm ho ra máu, đau ngực, khàn tiếng hoặc sụt cân, cần được đánh giá sớm để xác định nguyên nhân chính xác.

Đau nhức kéo dài không rõ nguyên nhân

Đau nhức là triệu chứng có thể xuất hiện do nhiều nguyên nhân khác nhau và không phải lúc nào cũng liên quan đến ung thư. Tuy nhiên, những cơn đau kéo dài, tái diễn thường xuyên và không rõ nguyên nhân có thể là dấu hiệu cảnh báo một số bệnh ung thư.

Trong một số trường hợp, đau nhức liên tục có thể liên quan đến:

• Ung thư xương.

• Ung thư não.

• Các loại ung thư khác đã di căn.

Người bệnh nên đi khám nếu các cơn đau kéo dài trên một tháng hoặc không có dấu hiệu cải thiện.

Đau bụng kèm theo trầm cảm

Mặc dù không phổ biến, tình trạng đau bụng xuất hiện cùng với các biểu hiện trầm cảm có thể liên quan đến ung thư tuyến tụy.

Đây là loại ung thư có thể liên quan đến yếu tố gia đình. Vì vậy, những người có nguy cơ cao hoặc có tiền sử gia đình mắc bệnh nên chủ động thăm khám và thực hiện các biện pháp sàng lọc theo hướng dẫn của bác sĩ.

Cách phòng ngừa và phát hiện sớm ung thư ở phụ nữ

Để giảm nguy cơ mắc các bệnh ung thư thường gặp ở phụ nữ, việc duy trì lối sống lành mạnh và chủ động chăm sóc sức khỏe là rất quan trọng. Những thói quen tốt trong sinh hoạt hằng ngày không chỉ góp phần bảo vệ sức khỏe tổng thể mà còn hỗ trợ phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường của cơ thể.

Một số biện pháp phòng ngừa được khuyến khích bao gồm:

• Vệ sinh cơ thể và vùng kín hằng ngày nhằm hạn chế nguy cơ viêm nhiễm phụ khoa.

• Tiêm vắc xin HPV để phòng ngừa các chủng virus có nguy cơ cao như HPV 16 và HPV 18.

• Sắp xếp thời gian làm việc, nghỉ ngơi hợp lý và hạn chế căng thẳng kéo dài.

• Xây dựng chế độ dinh dưỡng cân bằng, đầy đủ dưỡng chất và hạn chế sử dụng thực phẩm chế biến sẵn chứa nhiều chất bảo quản.

• Tránh sử dụng các chất kích thích như rượu, bia và thuốc lá.

Bên cạnh việc duy trì lối sống khoa học, phụ nữ cũng nên chủ động thăm khám sức khỏe định kỳ để theo dõi tình trạng cơ thể và phát hiện sớm những bất thường nếu có.

Tầm soát ung thư tại Phòng khám Đa khoa Nguyên Phương 

Nhiều bệnh ung thư ở phụ nữ như ung thư vú, ung thư cổ tử cung, ung thư buồng trứng hay ung thư đại trực tràng thường diễn tiến âm thầm trong giai đoạn đầu và khó nhận biết bằng triệu chứng lâm sàng. Vì vậy, tầm soát định kỳ đóng vai trò quan trọng trong việc phát hiện sớm các bất thường và đánh giá nguy cơ bệnh lý trước khi bệnh tiến triển nặng.

Tại Phòng khám Đa khoa Nguyên Phương, chương trình tầm soát ung thư được thực hiện thông qua hệ thống xét nghiệm và chẩn đoán cận lâm sàng phù hợp với từng đối tượng. Quy trình có thể bao gồm xét nghiệm máu, xét nghiệm dấu ấn ung thư, siêu âm, chẩn đoán hình ảnh và các chỉ định chuyên sâu khác theo đánh giá của bác sĩ. Bên cạnh đó, người bệnh còn được tư vấn dự phòng bằng vắc xin HPV và các giải pháp theo dõi sức khỏe cá nhân hóa, góp phần nâng cao hiệu quả phát hiện sớm và chủ động bảo vệ sức khỏe lâu dài.

Nhiều dấu hiệu ung thư ở phụ nữ có thể xuất hiện âm thầm và dễ bị nhầm lẫn với các vấn đề sức khỏe thông thường, khiến việc phát hiện bệnh bị chậm trễ. Vì vậy, khi nhận thấy những thay đổi bất thường trên cơ thể hoặc có nhu cầu tầm soát định kỳ, chị em nên chủ động thăm khám tại những cơ sở y tế uy tín như Phòng khám Đa khoa Nguyên Phương để được tư vấn, thực hiện các xét nghiệm cần thiết và theo dõi sức khỏe một cách toàn diện.